Artykuły, encyklopedyczne hasła artykułowe i in.

         I. Artykuły naukowe

 

  1. Sens poznawczy kartezjańskiego wątpienia, Studia Filozoficzne nr 7/78, ss. 45-59

  2. Zakład Pascala, Człowiek i Światopogląd nr 6/78, ss. 36-48

  3. W kręgu zworników kartezjańskich poglądów, w: Idee a rzeczywistość, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1978, ss. 59-72

  4. Pascalowska koncepcja geometrycznego sposoby myślenia, w: Idee a rzeczywistość, Wydawnictwo Naukowe UAM 1978, Poznań, ss. 73-100

  5. Pierre Gassendi o budowie świata i jego poznawaniu, w: Idee a rzeczywistość, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1978, ss. 83-100

  6. Pascalowskie dylematy ludzkiego istnienia, w: W kręgu zagadnień antropologii społeczno-filozoficznej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1978, ss. 67-88

  7. Blaise Pascal versus Descartes, w: Tradycja a współczesność, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1981, ss. 43-52

  8. O psychologizmie i antypsychologizmie w uprawianiu historii filozofii, w: Z dziejów refleksji nad historią filozofii, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1982, ss. 103-114

  9. O postaciach racjonalizmu poznawczego, w: Z dziejów refleksji nad historią filozofii, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1982, ss. 115-126

  10. Renesansowa filozofia przyrody i człowieka, w: Historia filozofii nowożytnej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1982, ss. 11-28

  11. Racjonalizm nowożytny, w: Historia filozofii nowożytnej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1982, ss. 29-46

  12. Filozoficzne konsekwencje recepcji heliocentryzmu w XVII wieku, Człowiek i Światopogląd nr 4/83, ss. 98-106

  13. W kręgu intelektualizmu i naturalizmu francuskiego XVII i XVIII wieku, Studia Filozoficzne nr 3/83, ss. 129-150

  14. Nowożytny naturalizm francuski, Człowiek i Światopogląd nr 6/84, ss. 129-140

  15. Naturalizm odrodzony Pierre’a Gassendiego, Człowiek i Światopogląd nr 9/84, ss. 111-122

  16. Świat dwuwymiarowy, czyli o optyce ekstremistycznej, Studia Filozoficzne nr 11/87, ss. 123-142

  17. O rozumnym egoizmie z perspektywy historycznej, Ruch Filozoficzny nr 2/88, s. 181 – 18

  18. O psychologicznych uwarunkowaniach historiozofii epoki Oświecenia, Edukacja Filozoficzna nr 2/89, s. 79 – 92

  19. Przeszłość i przyszłość nauki w ujęciu Renana, Edukacja Filozoficzna nr 10/90, s. 33 – 42

  20. Pochwała Descartesa, czyli manowce apologetyki, Edukacja Filozoficzna nr 10/90, s. 71 – 76

  21. A few oppositions and propositions to the explanation of the psychic world of man, Interpretacja humanistyczna, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1991, s. 151 – 164

  22. O kontekstowym wyjaśnianiu sensu dzieł filozoficzno-religijnych, w: Współczesna filozofia nauki, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1991, s. 239 – 254

  23. Krytyka nowożytnej kultury Simone Weil, w: Społeczna transformacja w refleksji humanistycznej, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1994, s. 29 – 36

  24. O medytacjach kartezjańskich Henri Poincare’go, w: O nauce i filozofii nauki, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1995, s. 211 – 226

  25. O rozumnym egoizmie o wyrachowanym altruizmie, w: Horyzonty ponowoczesności, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1995, s. 59 – 80

  26. Filozofia życia i przeżycia przeciętnego katolika, urzędnika i akademika w dzisiejszej Polsce, w: Universalność filozofii a tradycje narodowe, Wydawnictwo WSP, Rzeszów 1995, s. 36 - 42

  27. Agresja słowa w tak zwanej wysokiej kulturze, Humaniora. Biuletyn nr 4/95, s. 35 – 48

  28. Jansenizm jako wyzwanie ideowe czasów nowożytnych, Przegląd Religioznawczy nr 1/96, s. 47- 54

  29. Niepewność nauki w ujęciu Henrie’go Poincare’go, w: Rozważania o poznaniu naukowym, Poznań 1996, s. 37 – 48

  30. Liberalizm – mitologia, ideologia i konieczność życiowa, w: Aksjologia, etyka, samookreślenie, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1996, s. 71 – 86

  31. Myśl społeczna Blaise Pascala, w: Odczytywanie myśli Pascala, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1997, s. 63 – 79

  32. Demokracje europejskie, Europa Wschodu I Zachodu nr 1/97, s. 84 – 90

  33. Demokracja po polsku, w: Polacy na progu ..., Wydawnictwo Edytor, Toruń 1997, s. 141

  34. Neokrytycyzm francuski przełomu XIX i XX wieku, Ruch Filozoficzny nr LIV/97, s. 637 – 639

  35. Mit narodu polskiego, w: Mity. Historia i struktura mistyfikacji, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1997, s. 125 – 136

  36. Liberalizm wyzwaniem ideowym, w: Liberalne wyzwania, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1997, s. 7 – 63

  37. Kościoły, wyznania, sekty religijne, w: Europa Wschodu i Zachodu nr 2/98, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań, s. 28 – 34

  38. Hochschulen entsprechend der Tradition oder den aktuellen Herausforderungen? Dilemmata des Hochschulwesens im Polen der 90er Jahre, in: Erweitetung Europas, Osterrraichische Gesellschaft fur Mitteleuropaische Studien, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Wien-Poznań 1998, s. 93 – 110

  39. Dzisiejsza kondycja filozofii w Polsce, Humaniora. Biuletyn nr 8/98, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1998, s. 35 – 46

  40. Polskie szkolnictwo wyższe Anno Domini 1998, Humaniora. Biuletyn nr 9/98, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 1998, s. 55 – 64

  41. La philosophie polonaise de la premiere moitie du XXe siecle, Zeszyty Filozoficzne nr 6/98, s. 150 – 163

  42. Jansenizm, w: Przegląd Religioznawczy nr 1-2/187 –188, s. 265 – 267

  43. Religie, w: Przegląd Religioznawczy nr 3-4/189-190, s. 149 – 152

  44. Vodu, w: Przegląd Religioznawczy nr 3 – 4/189 – 190, s. 281 – 282

  45. Kritik in der Wissenschaft, in. Mitteleuropaische Universitaten ...(por. wykaz publikacji książkowych) , s. 11 – 32

  46. Der heutige Zustand der Philosophie, in: Mitteleuropaische Universitaten ..., (j.w.) s. 33 – 48

  47. Polnisches Hochschulwesen Anno Domini 1998, in: Mitteleuropaische..., (j.w.) s. 49 – 61

  48. Der zeitgestige Professor, in: Hochschuwesen angesichts zeitgenossicher Herausforderunegen, (j.w.), s. 141 – 154

  49. Auf der Suche nach neuen Formen der Gemainschaft. Neue religiose Bewegungen in Ost-Mitteleuropa, in: Verwestlichung Europas, Osterreichische Gesellschaft fur Mitteleuropaische Studien – Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Wien – Poznań 1999, s. 255 – 266

  50. Polnische Universitaten im Wandel der neuziger Jahre, in: Mitteleuropaische Orientierungen der 90er Jahre, Osterreichische Gesellschaft fur Mitteleuropaische Studien – Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Wien – Poznań 1999, s. 119 – 128

  51. Europa des Ostens und des Westens – annaherung oder Auseinanderdriften?, in: Europa des Ostens und des Westens, Sonderband, Poznań – Wien 1999, s. 3 – 9

  52. Das Bild der Religionssekten in der Modernen Literatur, in: Europa des Ostens ind des Westens, Sonderband, Poznań – Wien 1999, s. 90 – 101

  53. Dlaczego pojawiają się sekty?, w: Zeszyty Filozoficzne nr 7/1999, s. 7 – 24

  54. L’egoisme raisonable des temps modernes, w: Zeszyty Filozoficzne nr 7/1999, s. 131 – 138

  55. Critique de la metaphysique traditionnelle et la defense de la metaphysique nouvelle: le cas de Claude Bernard et d’Etienne Vacherot, w: Zeszyty Filozoficzne nr 7/1999, s. 139 – 148

  56. Nowe ruchy religijne w nowożytnej Europie, w: Europa Wschodu i Zachodu nr 3/99, s. 38 – 42

  57. Polskie uczelnie w okresie przemian lat dziewięćdziesiątych, w: Przegląd Bydgoski, rocznik X/99, s. 8 – 16

  58. Wieszcze – wieszczenie – pouczanie narodu, w: Między polityką a literaturą, Wydawnictwo „TERRA”, Poznań 1999, s. 37 – 52

  59. Zagrożenia z Zachodu – mit czy rzeczywistość?, w: Kultura polityczna w Polsce – mity i rzeczywistość, Wydawnictwo Instytutu Nauk Politycznych UAM, Poznań 1999 s. 255 – 267

  60. Krytyka w nauce, Humaniora. Biuletyn nr 10/99, s. 7 - 23

  61. Perspektiven des polnischen Hochschulwesens im Lichte des Entwurfs neuer Rechtsbestimmungen, in: Europaisierung der Bildungssysteme, Wien – Poznań 1999, s. 127 – 140

  62. Les Meditations cartesiennes d’Henri Poincare, en: L’esprit cartesien, Actes du XXVIe Congres des l’Association de Philosophie de Langue Francaise, edites par: B. Bourgeois et J. Hevet, Paris 1999, p. 1097 – 1101

  63. Critique de la metaphysique traditionnelle et defense de la metaphysique nouvelle: le cas de Claude Bernard et d’Etienne Vacherot, en: La metaphysique: son histoire, sa critique, ses enjeux, Actes du XXVII Congres l’Association des Societes de Philosophie de Langue Francaise, edites par: L. Langlois et J.M. Narbonne, Paris – Quebec 2000, p. 361 – 368

  64. Wieviel Polentum gibt es in Polen? Polnische Integrationsangste, in: Von der Emanzipation zum Integration, Wien – Poznań 2000, s. 141 – 154

  65. Les nouveaux mouvements religieux a la defense de la paix, Zeszyty Filozoficzne nr 8/2000, s. 109 – 118

  66. Sekty: izolacjonizm czy zaangażowanie społeczne?, w: Europa Wschodu i Zachodu nr 4/2000, s. 32 – 37

  67. Perspektywy polskiego szkolnictwa wyższego w świetle projektu nowych regulacji prawnych, w: Uniwersytet i okolice, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne EcoEdycja, Katowice 2000, s. 71 – 84

  68. Reforma szkolnictwa wyższego w Polsce, w: Humaniora, Biuletyn nr 11/2000, s. 27 – 35

  69. Czciciele naukowej fikcji. Przypadek manipulacji intelektualnej, Zeszyty Filozoficzne nr 8/2000, s. 93 –106

  70. Aby liberalny znaczyło odpowiedzialny, Zeszyty Naukowe WSZiB w Poznaniu, nr 2/2000, s. 173 – 184

  71. Transformacje i integracje europejskie, w: Przezwyciężanie barier w integrującej się Europie, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2000, s. 7 – 16

  72. Wielość religijna – wzbogacenie czy zagrożenie społeczeństwa monokulturowego?. Przypadek Francji, w: Przezwyciężanie barier w integrującej się Europie, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2000, s. 277 – 286

  73. Kształcenie filozofów, Humaniora, Biuletyn nr 12/2000 , s. 18 – 28

  74. Religia i religijność Europy, w: Nowe ruchy religijne. Wybrane zagadnienia, Warszawa – Tyczyn 2000, s. 9 – 16

  75. Profesor na miarę czasu, w: Między przyrodoznawstwem, matematyką a humanistyką, Poznań 2000, s. 165 – 178

  76. Wrażliwość religijna w perspektywie historycznej, Przegląd Religioznawczy nr 1/2000

  77. Szkolnictwo wyższe wobec współczesnych wyzwań, Glosa do książki: Hochschulwesen angesichts zeitgenossicher Herausforderungen, w: Humaniora – Biuletyn nr 11/2000, s. 71 – 74

  78. Przezwyciężanie barier w integrującej się Europie. Komunikat z konferencji, Zeszyty Naukowe WSZiB w Poznaniu, nr 2/10, s. 259 - 261

  79. Dziesięciolecie transformacji i adaptacji. Komunikat z konferencji, Zeszyty Naukowe WSZB w Poznaniu, nr 3/11, s. 264 – 270

  80. Cults, Sects, New Religoius movements – a challenge to modern times outline of the problem, w: Transformations, Adaptations and Integrations in Europe. Global and local problemes, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań, s. 127 – 144

  81. Transformacje kulturowe a przekształcenia w eschatologiach sekt i nowych ruchów religijnych, w: Adaptacja przez transformacje, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2000, s. 285 – 298

  82. Sumienie chrześcijańskiej Europy. Próba milenijnego bilansu, w: Pamięć i zapomnienie w Europie przełomu wieków, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2000, s. 11 – 20

  83. Kościół katolicki i katolicy polscy wobec sekt i nowych ruchów religijnych, w: Katolicyzm polski na przełomie wieków. Mity – rzeczywistość – obawy – nadzieje, Wydawnictwo Wydziału Teologicznego UAM, Poznań 2000, s. 371 – 380

  84. Bóg religii i Bóg filozofii, w: Zaproszenie do filozofii, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2000, s. 127 – 137

  85. Tradycjonalizm i nowatorstwo współczesnych sekt, kultów i nowych ruchów religijnych, w: Zeszyty Filozoficzne nr 9/2000, s. 51 – 60

  86. Duch kartezjański w XVII wieku, w: Biuletyn Historii Sztuki. R. LXIII: 2001 nr 1 – 4, s. 11 – 25

  87. Aby liberalny znaczyło przewidywalny, w: Forum Naukowe Instytutu Historii Politycznej WSZiB, Z. 1, Poznań 2001, s. 87 – 98

  88. Odmienności kulturowe: potrzeba zrozumienia i ... tolerancji /?!/, w: Przegląd Religioznawczy nr 3 -4/201 – 202, s. 147 – 154

  89. Odmienności kulturowe: potrzeba zrozumienia i ... tolerancji/?!/, w: Dyktat, protest i integracja w kulturze, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Społeczno-gospodarczej w Tyczynie, Tyczyn 2001, s. 291-298

  90. Wrażliwość religijna w perspektywie nowych ruchów religijnych, w: Pamięć dla przyszłości, Tyczyn 2002, 115 – 130

  91. Polska w Europie – stare obawy, nowe nadzieje, w: Stary kontynent w nowym tysiącleciu, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2002, s. 56 – 72

  92. Kulty, sekty, nowe ruchy religijne we współczesnym świecie, w: Tropami filozofii, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2002, s. 171 – 197

  93. Les nouveaux mouvements religieux a la defense de la Paix, en: Philosophie et paix, Actes du XXVIII Congres l’Association des Societes de Philosophie de Langue Francaise, Ed. Universite de Bologne, Bologne 2002, pp. 845 – 852

  94. Filozof na miarę czasu, w: Dydaktyka filozofii u progu XXI wieku. Problemy ogólne i perspektywy, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2002, s. 97 – 110

  95. Le nouveaux mouvements religieux et la question de la paix, en: Actes del VI Congreso „Cultura Europea”, Pamplona 2002, s. 941 – 948

  96. Nowe ruchy religijne w Europie – wybrane przykłady, w: Religia i religijność Europy. Człowiek i Społeczeństwo. T. XX, s. 43 – 58

  97. Traditionalism and Innovation of Contempory Sectes, Cultes and New Religious Movements, w: Przegląd Religioznawczy nr 1/203/2002, s. 81 – 89

  98. Kościół katolicki w „dialogu” z nowymi ruchami religijnymi, w: Przebaczanie – rozliczanie – pojednanie, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2002, s. 197 – 207

  99. Neokrytycyzm francuski przełomu XIX i XX wieku, w: Poznanie – podmiot – dyskurs. Idee i dziedzictwo frankofońskiej tradycji epistemologicznej, Toruń 2002, s. 15 – 26

  100. Problemy identyfikacyjne ze współczesnymi kultami, sekta i nowymi ruchami religijnymi, w: Współczesna Europa w poszukiwaniu swojej tożsamości, Poznań 2003, s. 211 - 220

  101. Academic Accreditation: a Polish Case Study, in: The University, Globalization, Centrale Europe, Ed. Peter Lang, 2003, ss. 225-234

  102. Reformowanie finansowania badań, w: Humaniora. Biuletyn nr 15/2003, ss. 7-13

  103. „Katechizm” współczesnego Europejczyka, w: Oblicza europejskiego pluralizmu, Poznań 2003, ss. 7-14

  104. Nowe ruchy religijne w starej Europie – problemy adaptacji i akceptacji, w: Oblicza europejskiego pluralizmu, Poznań 2003, ss. 279-286

  105. Aby liberalny znaczyło opłacalny, w: Filozoficzne i empiryczne zagadnienia współczesnej demokracji, Poznań 2003, ss. 75-88

  106. Czy religioznawstwo może być naukowe?, Zeszyty Filozoficzne nr 10 – 11/2003, ss. 5-17

  107. Czciciele "naukowej" fikcji. Przypadek manipulacji intelektualnej, w: Wokół psychomanipulacji, Wydawnictwo SWPS Academica, Warszawa 2003, ss. 57-68

  108. L’altruizm raisonable des temps modernes, en: Avenir de la raison, devenir des rationalités, Ed. de Vrin, Paris 2004, ss. 515-518

  109. Awanse akademickie, Humaniora. Biuletyn nr 16/2004, ss. 54-61

  110. Problemy wyższych uczelni w Polsce i w Europie Zachodniej, w: Europa w Polsce – Polska w Europie, Wydawnictwo Forum Naukowe, Poznań 2004, ss. 107-126

  111. Przyszłość uniwersytetów, w: Europa w nowych granicach czy Europa bez granic?, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2004, ss. 209-218

  112. Academic Poland and the European Union, in: To be and to live in Europe, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2004, ss. 119-129

  113. Homo intelektus – homo faber, w: Praca a bezczynność zawodowa, Tyczyn 2004, ss. 175-182

  114. Europa – obszar wrażliwy, w: Współczesna Europa w procesie integracji, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2004, ss. 7-13

  115. Język akademicki, w: Miasto języka, Wydawnictwo Forum Naukowe, Poznań 2005, ss. 33-50

  116. Współpraca edukacyjna wyższych uczelni Poznania z krajami Unii Europejskiej, w: Wielkopolska a Unia Europejska, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Umiejętności Społecznych w Poznaniu, Poznań 2005, ss. 137-145

  117. Kulturotwórcza rola religijnego krytycyzmu, w: Europa wspólnych wartości, t. 2, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2005, ss. 87-94

  118. Religijność Europy, w: Sekty czy nowe ruchy religijne. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Społeczno-Gospodarczej w Tyczynie, Tyczyn 2005, ss. 9-18

  119. Czy uczonemu potrzebna jest odwaga?, w: Etyczne aspekty badań społecznych, Człowiek i Społeczeństwo nr XXIV, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2005, ss. 89-99

  120. Kościoły, sekty i nowe ruchy religijne we współczesnym świecie, w: Pojęcia podstawowe. Miasto granic, Forum Naukowe. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości w Poznaniu, Poznań 2006, ss. 159-179

  121. Le conventionalism <<d’attente>>. Etudes sur Descartes, en: L’homme et la réflexion, ed. P. Billouet, J. Gaubert, N. Robinet et A. Stanguennec, Paris 2006, ss. 431-434

  122. Liberalne wartości i ich wrogowie, w: Europa wspólnych wartości, t. 3, WSUS, Poznań 2006, ss. 63-69

  123. Z perspektywy Liberalizmu europejskiego- post scriptum, w: W kręgu liberalizmu, Wydawnictwo Forum Naukowe, Poznań 2006, ss. 157-170

  124. Liberalizm europejski, w: Filozofia współczesna, Wydawnictwo Branta, Bydgoszcz 2006, s. 421 – 438

  125. Inflacja elit w nauce, w: Wyzwania dla Polski XXI wieku, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2006 s. 135 – 150

  126. Wiara oświeconych (w perspektywie historycznej), Przegląd Religioznawczy nr 1/2006 (219), s. 3 – 18

  127. Pogaństwo Restituta, czyli ekologia sakralizowana, Przegląd Religioznawczy nr 1/2006 (219), s. 125 – 134

  128. Być Europejczykiem, w: Sprawy Wschodnie. Zeszyt specjalny z okazji Jubileuszu siedemdziesięciolecia Profesora Grzegorza Kotlarskiego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2006, s. 171 - 184

  129. Weberowski przełom w badaniach religioznawczych, w: Przegląd Religioznawczy nr 1/2007, s. 3 – 12

  130. Liberalizm przeciwko kościelnemu monopolizmowi, w: Przegląd Religioznawczy nr 1/2007, s. 133 – 146

  131. Kościół katolicki wobec liberalizmu, w: Przegląd Religioznawczy nr 2/2007, s. 3 - 10

     

  132. Być Europejczykiem, w: Sprawy Wschodnie. Zeszyt specjalny z okazji Jubileuszu siedemdziesięciolecia Profesora Grzegorza Kotlarskiego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2007, s. 171 – 184

  133. Kształcić dla merytorycznych kwalifikacji, czy dyplomu”, w: Filozofia tożsamości, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2007, s. 141 – 152

  134. Filozofia społeczna liberałów brytyjskich. Przyczynek do narodzin kapitalizmu z „ludzką twarzą”, w: Liberalizm we współczesnej gospodarce, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Poznań 2008, s. 129 – 150

  135. Bariery rozwoju polskich uczelni – wprowadzenie, w: Człowiek i Społeczeństwo nr XXVIII, s. 7 - 11

  136. Zadania dla polskich uczelni i polskich uczonych, w: j. w. s. 28 - 42

  137. Akademickie „rozmówki”. Poradnik dla adeptów uniwersyteckiego życia, w: j. w., s. 144 – 159

  138. Tradycje krytycyzmu i dogmatyzmu, w: Nauka nr 3/2008, s. 21 - 34

  139. Przeciwnicy i sojusznicy liberalizmu, w: Dylematy współczesnego liberalizmu, Wydawnictwo Uczelniane WSG w Bydgoszczy, Bydgoszcz 2008 s. 67 – 80

  140. Bóg w filozofii Kartezjusza, w: Oblicza filozofii XVII wieku, Wydawnictwo KUL, Lublin 2008, s. 33 – 41

  141. Oświecenie a religia chrześcijańska, w: Filozoficzny i antropologiczny wymiar badań religioznawczych, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2008, s. 31 – 60

  142. O wielowymiarowości weberowskich badań religioznawczych, w: O wielowymiarowości badań religioznawczych, Człowiek i Społeczeństwo nr XXIX, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2008, s. 7 – 18

  143. Weberowski „model” badań religioznawczych, w: Nauka nr 3/2009, s. 115 – 132

  144. Uczony – zawód czy powołanie?, w: Nauka nr 4/2009, s. 67 – 86

  145. Przemiany religijności jako przemiany racjonalności. Ujęcia przedweberowskie (od Platona do Hume’a), Przegląd Religioznawczy nr 1/2009, s. 3 - 19

  146. Ideologizacja czy racjonalizacja obrazu przemian religijności. Przypadek Ludwika Feuerbacha, w: Przegląd Religioznawczy nr 1/2009, s.83 - 102

  147. Uniwersyteckie tradycje. w: Uniwersytety. Tradycje – Dzień Dzisiejszy – Przyszłość, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 13 – 30

  148. Wolterowska krytyka kartezjanizmu, w: W kręgu filozofii XVII wieku, Wydawnictwo Naukowe UMCS, Lublin, s. 115 – 126

  149. O typach i typologizacji racjonalizmu, w: O racjonalności w nauce i w życiu społecznym, Wydawnictwo Naukowe WNS, Poznań 2009, s. 5 – 16

  150. Krytycyzm czy dogmatyzm w nauce, „Roczniki Nauk Rolniczych”, t. 97, zeszyt 2, 30 – 42

  151. Wyznaniowość czy naukowość – dylemat rzeczywisty czy pozorny?, „Nauka” nr 2/2010, s. 29 – 50

  152. Europa pożądana. Kilka uwag na temat jej wdzięków, w: Style życia jako czynnik współistnienia ludzi. Od lokalności do globalności, Wydawnictwo Wydziału Nauk Społecznych, Poznań, s. 149 – 160

  153. Autorytety intelektualne na miarę swoich czasów, w: Miasto przywództwa, Wydawnictwo Forum Naukowe, Poznań, s. 65 –82

  154. Zmienność granic między racjonalnością i irracjonalnością w życiu społecznym, w: Granice i ograniczenia. O doświadczaniu granic i ich przekraczaniu, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń , s. 45 – 58

  155. Weberowskie badania religijnego pluralizmu, w: Pluralizm kulturowy i religijny współczesnego świata, Wydawnictwo KUL, Lublin, s. 349 – 360

  156. L’esprit des Lumières, w: Fenomen ducha Europy, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 153 – 168

  157. Pragmatyczna racjonalność religii i religijności w ujęciu W. Jamesa, w: Przegląd Religioznawczy, nr 1/2010, s. 31 – 46

  158. Sekularyzacja jako racjonalizacja życia społecznego, w: Przegląd Religioznawczy nr 2/2010, 3 – 16

  159. Racjonalność religii i religijności w uwikłaniu, Przegląd Religioznawczy nr 4/2010, 3 - 14

  160. Zasady w filozofii i w nauce, w: Nauka - Kultura - Społeczeństwo, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 53-70 

  161. Weberowski "model" interdyscyplinarności, w: Interdyscyplinarność w naukach społecznych               i humanistycznych - doświadczenia i projekty, Wydawnictwo IFiS, Warszawa 2011, ss. 239-249
  162. Zasady intelektualizmu, w: Folia Philosophica" nr 24/2011, ss. 87-101
  163. Mity jako integralna część kultury, w: Religia-nauka-kultura, Wydawnictwo Naukowe WNS UAM, Poznań 2011, ss. 65-82
  164. Powiedz mi w co wierzysz, a powiem ci jakim jesteś uczonym, w: Między socjologią a religioznawstwem w teorii i w badaniach Marii Libiszowskiej-Żółtkowskiej, Polskie Towarzystwo Religioznawcze, Warszawa 2011, ss. 207-222
  165. Wzorce europejskiej racjonalności, w: Człowiek w Europie. Człowiek-Przewodnik-Mędrzec, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2011, ss. 35-52
  166. Czym było i jest religioznawstwo?, "Nauka", nr 3/2011, ss. 121-134
  167. Czy możliwa jest religia i religijność bez Boga? "Zeszyty Naukowe Marynarki Wojennej w Gdyni", 187A/2011, ss. 57-68
  168. Filozofia polska czy filozofia w Polsce? "Ruch Filozoficzny", nr 4/2011, t. LXVIII, ss. 861-869
  169. Racjonalizacja religii i izolacja społeczna, "Przegląd Religioznawczy", nr 1/2011, ss.55-66
  170. Racjonalizacja religii a dominacja społeczna (2). Od Mikołaja z Kuzy do Erazma z Rotterdamu, "Przegląd Religioznawczy", 3(2011), ss.3-14
  171. Racjonalizacja religii a marginalizacja społeczna. Od starożytnych do nowożytnych filozofów, "Przeglą Religioznawczy", nr4 (2011), ss. 39-48
  172. Racjonalizacja religii a dominacja społeczna (3). Od Woltera i wolterianizmu do rozdziału Kościoła od państwa, "Przegląd Religioznawczy", 4/2011, ss. 49-60
  173. Dyskretny urok pierwotnych form życia religijnego, "Przegląd Religioznawczy" nr 1/2011, ss. 3-16
  174. Racjonalizacja religii i izolacja społeczna, "Przegląd Religioznawczy" nr 1/2011, ss. 55-66
  175. Liberalizm społeczno-filozoficzny, w: Liberalne przesłanki polskiej transformacji gospodarczej, Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2011, ss. 15-29
  176. Descartes i Pascal - dwaj antagoniśći, w: Filozofia XVII wieku. Twórcy-problemy-kontynuacje, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2011, ss. 79-98
  177. Naturalistyczna opozycja wobec kartezjanizmu, w: Filo-Sofija, r.12, nr 2(2012), Oficyna Wydawnicza Epigram, ss. 15-27
  178. Standardy racjonalności ascetycznego protestantyzmu, w: Społeczno-kulturowe konteksty racjonalności, Wydawnictwo Naukowe WNS UAM, Poznań, ss. 69-78
  179. Style narracyjne teologów chrześcijańskich, w: Przegląd Religioznawczy nr1, Polskie Towarzystwo Religioznawcze, ss. 19-30
  180. Katolickie opozycje wobec transformacji sacrum, w: Przegląd Religioznawczy nr3, Polskie Towarzystwo Religioznawcze, ss. 49-50
  181. Opozycje wobec chrześcijańskich transformacji sacrum, w: Przegląd Religioznawczy nr4, Polskie Towarzystwo Religioznawcze, ss. 13-24
  182. Język ludzi nauki, w: Nauka nr 4/2012, Biuro Upowszechniania i Promocji Nauki PAN, ss. 53-64
  183. Liberalizm w Polsce - tradycje i współczesność, w: Liberalizm ekonomiczny w dobie transformacji, integracji i globalizacji, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu nr 230, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, ss. 15-26
  184. Racjonalność afirmacji i racjonalność negacji typu kartezjańskiego, w: Przegląd Filozoficzny nr3/2012, Komitet Nauk Filozoficznych PAN, Instytut Filozofii UW, ss. 475-488
  185. The rationality of affirmation and negation in modern French philosophy, w: Człowiek i Społeczeństwo nr 34, Wydawnictwo Naukowe UAM, ss. 199-208
  186. Kultura słowa w dyskursie publicznym. Tradycje i współczesność, Colloquium nr 2/2012, s. 9-22
  187. Ludzie uniwersytetu, Nauka nr 3/2013, ss. 35-57
  188. Religioznawstwo historycystyczne i historyczne, Przegląd Religioznawczy nr 4/2013, s. 21-34
  189. Religiotwórcza moc duchowości w ujęciu Gerardusa van der Leeuwa, Przegląd Religioznawczy nr 4/2013, s. 103-126
  190. Racjonalność życiowa Kartezjusza w polemikach z oponentami, w: Z badań nad filozofią XVII wieku, jej źródłami i kontynuacjami, Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Wydawnictwo Olech, Lublin 2013, s. 13-23
  191. Racjonalność życia społecznego według oświeceniowych ekonomistów. Wykład dla doktorantów WNS UAM, Humaniora. Czasopismo Internetowe, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, s. 85-97
  192. Polish higher education on the way to the European academic standards, Człowiek i Społeczeństwo vol. XXXV/2013, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań
  193. Voltaire’s Radicalism, in: Diametros 40/2014, Special Topic - The Radical Enlightement, ss. 5-21

  194. Koniec dotychczasowego świata filozofów?, Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria, nr 1(89), ss. 45-50 

  195. Możliwości ludzkiego poznania. Perspektywa Kartezjańska, Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria, nr 2 (90), 2014, ss. 121-134 

  196. Co z filozofami i z filozofią?, Nauka nr 3/2014, ss. 41-53 

  197. Giambattisty Vica zmagania z chrześcijańskim historycyzmem oraz z kartezjańskim ahistoryzmem, Prace Kulturoznawcze nr XVI, Acta Universitatis Wratislaviensis, No 3593, ss. 17-26

  198. Between the temptations of privatizing and globalizing religion, „Przegląd Religioznawczy" 1/2014, ss. 7-16

  199. Radykalizm w religiach i narracjach religioznawczych, „Przegląd Religioznawczy" 2/2014, ss. 7-19

  200. Czego powinni nauczyć się filozofowie i czego mogą oni nauczyć innych?, "Filo-Sofija" 3/2014, ss. 29-40

  201. Religioznawstwo w drodze do naukowej dojrzałości, w: Nauki humanistyczne i społeczne wobec problemów współczesnego świata, Wydawnictwo Naukowe WNS, Poznań 2015, 559-580

  202. Wieloczynnikowe wyjaśnianie w religioznawstwie, w: Społeczeństwo – kultura – religia. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Zbigniewowi Stachowskiemu, Wydawnictwo Akademickie AMW, Gdynia 2015, ss. 41-50

  203. Oświeceniowa destrukcja współczesnej kultury w świetle poglądów Alasdaira MacIntyre'a, „Przegląd Filozoficzny Nowa Seria" 3(95)/2015, ss. 7-21

  204. Luki pojęciowe w systemie kartezjańskim, „Roczniki Filozoficzne" 1(LXIII)/2015, ss. 13-27

  205. Standardy racjonalności filozoficznej, „Humaniora. Czasopismo Internetowe" 1(9)/2015, ss. 121-134

  206. Standardy racjonalności w sferze sacrum i w sferze profanum, „Nauka" 3/2015, ss. 59-78

  207. W obronie nauk europejskich i miejsca w nich filozofii, „Człowiek i Społeczeństwo" XXXIX, 2015, ss. 31-47

  208. The Enlightenment period – a continuous source of "light" or the Western world's spell of fallacies and distortions?, „Człowiek i Społeczeństwo" XL, 2015, ss. 197-214

  209. Współczesne problemy filozofii religii, „Przegląd Religioznawczy" 1(255)/2015, ss. 3-13

  210. Zastąpić Pana Boga? W sprawie aspiracji i kwalifikacji tzw. ekspertów, „Nauka" 4/2015, ss. 31-50

  211. La polémique contexte du principe de raison suffifante de Leibniz, „Humaniora. Czasopismo Internetowe" 2(14)/2016, ss. 9-15

  212. Szkolnictwo wyższe w procesie transformacji i modernizacji (1), „Humaniora. Czasopismo Internetowe" 3(15)/2016, ss. 7-9

  213. Szkolnictwo wyższe w procesie transformacji i modernizacji (2), „Humaniora. Czasopismo Internetowe" 4(16)/2016, ss. 7-9

  214. Nowożytne innowacje w postrzeganiu i przedstawianiu religii, „Przegląd Religioznawczy" 1/2016, ss. 3-16

  215. Autorytety religii chrześcijańskiej w procesie modernizacji, „Przegląd Religioznawczy" 2/2016, ss. 3-16

  216. Enlightenment's faith in human creative possibilities, „Człowiek i Społeczeństwo" XLI, 2016, ss. 7-25

  217. Filozofowie a polska kultura, „Człowiek i Społeczeństwo" XLII, 2016, ss. 245-256

  218. Co to jest agnostycyzm i kto jest agnostykiem?, „Przegląd Religioznawczy" 2/2016, ss. 79-93

  219. Zagrożenia dla polskich uniwersytetów, „Nauka" 3/2016, ss. 75-86

  220. Uwarunkowania innowacyjności w badaniach naukowych, „Nauka" 4/2016, ss. 71-84

  221. Leibniz – filozof oświeceniowy czy pozaoświeceniowy?, „Przegląd Filozoficzny Nowa Seria" 4(25)/2016, ss. 339-350

  222. Upolitycznianie wyższych uczelni, „Nauka" 2/2017, ss. 7-23

  223. Filozoficzne uwarunkowania nowoczesności w nauce, „Nauka" 4/2017, ss. 7-21
     

        II. Artykuły popularno-naukowe

1. Od Francji sacrum do Francji profanum, Problemy nr 7/1988, ss. 9-14

2. Oświeceniowy mit postępu, Problemy nr 3/1989, ss. 6-12

3. Liberalizm francuski XIX wieku, Problemy nr 1/1991, ss. 32-39

4. Kulty cargo, Wiedza i Życie nr 8/1994, ss. 32-36

5. Homines Universitatis - professores, Wiedza i Życie nr 3/1995

6. Homines Universitatis - doctores, Wiedza i Życie nr 4/1995

7. Homines Universitatis - magistri, Wiedza i Życie nr 5/1995

8. Homines Universitatis - studiosi, Wiedza i Życie nr 6/1995

9. Jansenizm jako wyzwanie ideowe wobec myśli świeckiej, Res Humana nr 5/1996, ss. 20-23

10. Europa fanatyków czy Europa agnostyków religijnych?, Res Humana nr 4/1996, ss. 4-8

11. Peyotyzm, Wiedza i Życie nr 6/1997

12. Nowe religie świata zachodniego, Wiedza i Życie nr 10/1997

13. Nowe religie orientalne, Wiedza i Życie nr 11/1997

14. Demokracja po polsku. Humaniora. Biuletyn nr 6/1997

15. Nowe religie afrykańskie /1/, Wiedza i Życie nr 1/1998

16. Nowe religie afrykańskie /2/, Wiedza i Życie nr 2/1998

17. Dać i zyskać, Res Humana nr 3/2000, ss. 33-36

 

      III. Artykułowe hasła encyklopedyczne

1. Zarys encyklopedyczny religii, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1992:

    1. Augustynizm, s. 34-39

    2. Chrześcijaństwo, s. 64-70

    3. Jansenizm, s. 143-145

    4. Libertynizm, s. 186-188

    5. Peyotyzm, s. 258-261

    6. Religia, s. 279-283

    7. Religioznawstwo, s. 287-291

    8. Tradycjonalizm katolicki, s. 359-361

2. Encyklopedia Britannika - Edycja Polska, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 1999 i dalsze:

    1. Europa - religie, t. 16, s. 292-300

    2. Filozofia, t. 16, s. 136-151

    3. Historiozofia, t. 16, s. 171-172

    4. Intelektualizm, t. 17, s. 330-331

    5. Karolińskie reformy, t. 19, s. 422-423

    6. Kartezjanizm, t. 19, s. 438-442

    7. Katastrofizm, t. 20, s. 25-27

    8. Kauzalizm, t. 20, s. 66

    9. Kołakowski L., t. 20, s. 446-447

    10. Komunizm, t. 21, s 56-66

    11. Konceptualizm, t. 21, s. 73

    12. Konkordat, t. 21, s. 110-111

    13. Konserwatyzm, t. 21, s. 1250128

    14. Konwencjonalizm, t. 21, s. 163-164

    15. Kosmopolityzm, t. 21, s. 270

    16. Kościół a państwo, t. 21, s. 306-311

    17. Kotarbiński T., t. 21, s. 325-326

    18. Krytycyzm, t. 22, s. 26-28

    19. Krzyżowe wyprawy, t. 22, s. 61-65

    20. Kultowe ruchy, t. 22, s. 140-144

    21. Lafargue P., t. 22, s. 262

    22. Liberalizm, t. 23, s. 189-193

    23. Libertarianizm, t. 23, s. 197

    24. Libertynizm, t. 23, s. 197-199

    25. Materializm, t. 25, s. 392-396

    26. Maritain J., t. 25, s. 264-265

    27. Mazdaizm, t. 25, s. 454-455

    28. Mesjanizm, t. 26, s. 163-165

    29. Meslier, t. 26, s. 165-166

    30. Mistycyzm chrześcijański, t. 27, s. 35-38

    31. Naturalizm, t. 28, s. 261-262

    32. Natywizm, t. 28, s. 263

    33. Oświecenie, t. 30, s. 358-368

    34. Prakseologia, t. 34, s. 252-253

    35. Profetyzm, t. 34, s. 41-411

    36. Racjonalizm, t. 35, s. 271-274

    37. Renanowski ewolucjonizm, t. 36, s. 98

    38. Reizm, t. 36, s. 55-56

    39. Renouvier Ch., t. 36, s. 116-117

    40. Scientyzm, t. 38, s. 329-331

    41. Sekty, t. 38, s. 394-400

    42. Sensualizm, t. 38, s. 442-444

    43. Socjalizm, t. 40, s. 30-33

    44. Sorokin P.A., t. 40, s. 126-127

    45. Vanini, t. 40, s. 436-437

    46. Wolter, t. 41, s. 91-92

3. Ilustrowana Encyklopedia Religii Świata, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2002:

    1. Augustynizm, s. 62-63

    2. Bahaizm, s. 73-74

    3. Bogowie filozofów, s. 99-100

    4. Cargo, s. 132-133

    5. Ekumenizm, s. 213-214

    6. Grecji starożytnej religie, s. 251-253

    7. Humanizm integralny, s. 279-280

    8. Khakizm, s. 352

    9. Kimbangizm, s. 353-354

    10. Krysznaici, s. 393-394

    11. Nowe religie, s. 478-488

    12. Peyotyzm, s. 500-501

    13. Prehistoria religijności, s. 514

    14. Religia, s. 531-533

    15. Rodzimy Kościół Polski, 539-540

    16. Sekty, s. 556-557

    17. Vodu, s. 630-631

4. Europa,Europa... Przewodnik encyklopedyczny po współczesnej Europie, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2004 i dalsze,

    t. 1

   1. Ateizm, s. 131

   2. Chrześcijaństwo w warunkach komunizmu, s. 312-314

   3. Egzystencjalizm chrześcijański, s. 319-320

   4. Ekumenizm, s. 321-324

   5. Humanizm integralny, s. 331-332

   6. Irreligia, s. 332

   7. Kościół rzymskokatolicki wobec innych religii, s. 358-359

   8. Kościół rzymskokatolicki wobec sekt, s. 359

   9. Medytacja Transcendentalna, s. 375

   10. New Age, s. 388-390

   11. Personalizm chrześcijański, s. 393

   12. Religijność postmodernistyczna, s. 403-404

   13. Religioznawstwo świeckie, s. 404

   14. Sekularyzacja, s. 411

   15. Satanizm, s. 408

   t. 3:

   16. Europejski obszar szkolnictwa wyższego, s. 288-292

   17. Profesorowie wyższych uczelni, s. 316-320

   18. Egzystencjalizm, s. 364-366

   19. Anarchizm, s. 422

   20. Komunizm, s. 434-442

   21. Konserwatyzm, s. 442-445

   22. Liberalizm, s. 445-447

   23. Socjalizm, s. 458-461

 

         IV. Recenzje i komunikaty naukowe

1. O niektórych przesłankach pracy organicznej Augusta Cieszkowskiego, Wydawnictwo PTPN,                        

    Sprawozdania nr 96/1979

2. Kartezjańskie normy poznawcze, Wydawnictwo PTPN, Sprawozdania nr 97-99/1979

3. O niektórych postaciach psychologizmu w historii filozofii, Wydawnictwo PTPN,

    Sprawozdania nr 97-99/1979

4. O religii fundamentalnie, Nowe Książki nr 2/1998 (recenzja książki G. Van der Leeuwa

    pt. Fenomenologia religii)

5. Sztuka popularyzacji też może być sztuką (recenzja książki M. Kosmana pt. Ogniem i mieczem.

    Prawda i legenda), Humaniora. Biuletyn nr 10/1999

 

         V. Artykuły publicystyczne

1. Być czy nie być akademikiem?, Forum Akademickie, nr 2/1997

2. Nauka poza budżetem, Forum Akademickie, nr 10/1997

3. Tradycja humanistyczna, Forum Akademickie, nr 4/1998, ss. 25-27

4. Dekomunizacja uczelni, Forum Akademickie, nr 10/1998, ss. 30-32

5. Jeszcze raz o wieloetatowości, Forum Akademickie, nr 5/2001, ss. 31-33

6. Akademicka akredytacja, Forum Akademickie, nr 11/2001, ss. 26-28

7. Komitet urzędników czy uczonych?, Forum Akademickie nr 6/2001, ss. 30-32

8. Jesteśmy w Europie?, Forum Akademickie, nr 7-8/2001, ss. 34-35

9. Magnificus, Forum Akademickie, nr 2/2002, ss. 33-37

10. Rozmówki Akademickie, Forum Akademickie, nr 2/2005, ss.28-30

11. Konwersacje, Forum Akademickie, nr 3/2005, ss.29-31

12. Dyskusje, Forum Akademickie, nr 4/2005, ss. 32-34

13. Krytycy i krytykanci w nauce, Forum Akademickie, nr 2/2006, ss. 27-30

14. Kategoryzacja nauki, Forum Akademickie, nr 9/2006, ss. 21-23

15. Szkoły w nauce, Forum Akademickie, nr 2/2007, ss. 25-27

16. Poprawki do ustawy, Forum Akademickie, nr 5/2007, ss. 39-42

17. Unowocześnianie polskich uczelni, Forum akademickie, nr 4/2008, ss. 41-43

18. Sztuka waloryzacji, Forum Akademickie, nr 12/2008, ss. 25-27

19. Dyskutujemy o reformie szkolnictwa, Forum Akademickie, nr 6/2009, ss. 27-29

20. Profesorskie "wakacje", Forum Akademickie, nr 7/2010, ss. 40-42

21. Nadzieje na lepsze w szkolnictwie, Forum Akademickie, nr 3/2011, ss. 26-28

22. Odchudzić kadrowo uczelnie, Forum Akademickie, nr 7-8/2013, ss. 33-35

23. Rangowanie czasopism naukowych, Forum Akademickie nr 2/2014, ss. 34-36

24. Wskaźniki doskonałości naukowej, Forum Akademickie nr 1/2015, ss. 24-26

25. Jakiej filozofii nauczać w polskich szkołach?, Forum Akademickie nr 10/2015, ss. 33-35.